IJsland houdt slag om de arm over Icesave-belofte

26.11.2009 - Het lijkt alweer zo lang geleden, er is in de tussentijd zo veel gebeurd in het financiele wereldje. Toch is het pas iets meer dan een jaar geleden dat Icesave failliet ging en duizenden Nederlanders in zak en as zaten over het terugkrijgen van hun spaargeld.

Er was immers wel een garantieregeling van toepassing, maar voor de eerste € 20.000 garantie moest je aankloppen bij de Centrale Bank van IJsland. En die had aangegeven dat ze niet konden voldoen aan die garantie. Daarmee ontstond het risico voor veel mensen dat ze hun spaarcenten kwijt zouden zijn. Terwijl ze dachten dat ze veilig spaarden!

Wouter Bos was even de grote held van sparend Nederland, toen hij aankondigde dat de Icesave-spaarders ‘linksom of rechtsom’ hun geld zouden terugkrijgen. Tenminste tot het bedrag van € 100.000 dat hij kort daarvoor als nieuwe grens voor de garantieregeling had ingesteld. De Nederlandse Bank verklaarde de depositogarantieregeling alsnog van toepassing op de Icesave-tegoeden, ook voor de eerste € 20.000. Het deel dat eigenlijk voor rekening van IJsland moest komen, daarvan zou onze overheid wel met IJsland gaan onderhandelen over de terugbetaling.

Het probleem speelde niet alleen in Nederland. In Groot-Brittannië had Icesave nog veel meer spaargeld uit de markt gehaald. Nederland en Engeland zaten dus in dezelfde lastige situatie: proberen geld los te peuteren van een land dat in feite failliet is…. Toch kwam het tot afspraken met de regering van IJsland: de gelden die onder de garantieregeling van IJsland vielen, zullen door IJsland terugbetaald worden. De Centrale Banken van Nederland en Groot-Brittannië hadden de uitbetaalde gelden daarmee alleen maar voorgeschoten, IJsland zou wel degelijk aan haar verplichtingen voldoen.

Nu blijkt die afspraak toch niet zo hard te zijn. Het verhaal is nog helemaal niet goedgekeurd door het IJslandse parlement en de vraag is of dat wel gaat gebeuren. De oppositie is namelijk helemaal niet vóór die afspraak, vindt dat de toezichthouders in Nederland en Engeland hun werk niet goed hebben gedaan en dat IJsland daarvoor niet hoeft op te draaien. Veel inwoners van IJsland denken er net zo over. Nu heeft premier Johanna Sigurdardottir een brief geschreven aan de Britse premier Gordon Brown, waarin zij stelt dat "er geen ondubbelzinnige juridische verplichting is om dat te doen''. Hmmmm. Zou ze daarmee alvast een teken afgeven dat de terugbetaling helemaal niet gaat gebeuren?

Voor jou als consument maakt het niet direct iets uit: de Icesave-spaarders die een saldo hadden tot € 100.000 hebben hun geld immers al teruggekregen van De Nederlandsche Bank. Het gaat voor Nederland in totaal om een bedrag van 1,3 miljard euro. Voor De Nederlandsche Bank zou het toch wel fijn zijn als dat bedrag netjes terugbetaald wordt. En zo niet? Wordt het dan afgewenteld op de banken in Nederland, zoals de depositogarantieregeling eigenlijk hoort te werken? Wij kunnen ons voorstellen dat de grote Nederlandse banken, met name ING en Rabobank, daar niet zonder slag of stoot mee akkoord gaan. Zij hebben immers de terugbetalingsbelofte niet gedaan aan de Icesave-spaarders, de gelden vielen niet onder de afspraken zoals zij ze hebben gemaakt. Zouden zij dan wel moeten opdraaien voor het probleem dat IJsland niet terugbetaalt?

Nee, dat is eigenlijk niet te verwachten. Dat zou betekenen dat – als IJsland de terugbetalingsafspraak niet nakomt – uiteindelijk de Nederlandse overheid, de belastingbetaler dus, opdraait voor het genereuze aanbod van Wouter Bos. De vraag is of hij dan nog steeds als held gezien wordt.

Stem of voeg toe aan: